Hermes7

Maart 2005, #14

Inhoud

Van de redactie
Nieuw op Katinka Hesselink Net (in het Nederlands)
Korte citaten
Diaghilev in het Groninger Museum
De zeven menselijke beginselen uit het werk van H.P. Blavatsky in het Nieuwe Testament, Henk J. Spierenburg
Einstein kon niet metselen

Van de redactie

Begin maart blijft de sneeuw hier in Leiden voor het eerst liggen, vandaag. Ik hoop dat dit nummer jullie bevalt.


Korte citaten

Jiddu Krishnamurti, Toespraken met gedachtenwisseling, Saanen 1964, p. 21

Zoals ik reeds zei is naar mijn mening vrijheid van het allerhoogste belang. Doch vrijheid kan onmogelijk begrepen worden zonder intelligentie; en intelligentie kan slechts tot stand komen wanneer men zelf ten volle de oorsprong van alle problemen doorgrond. De geest moet waakzaam zijn, oplettend, hij moet in een toestand van opperste gevoeligheid verkeren, zodat ieder probleem opgelost wordt zodra het zich voordoet, anders is het geen werkelijke vrijheid; dan is er slechts een gedeeltelijke oppervlakkige vrijheid, en die is van generlei waarde. Het is alsof een rijk man beweert dat hij vrij is. Grote Hemel! Hij is verslaafd aan drank, sex, comfort, en aan een dozijn andere dingen. En dan de arme mens die zegt: 'Ik ben vrij want ik heb geen geld' - maar hij heeft andere problemen. Zo kan dus vrijheid en de handhaving daarvan geen zuiver abstract begrip zijn; het moet iets zijn waar uw diepste verlangen als menselijk wezen naar uitgaat, omdat men slechts in vrijheid kan liefhebben. Want hoe kunt U liefhebben indien u eerzuchtig bent en wilt wedijveren?

Gezegden over karma, W.Q. Judge

(22) Er is karma in drie soorten: (a) zich uitwerkend in het huidige leven door een toepasselijk instrument; (b) dat wat nu gemaakt wordt en opgeslagen wordt om in de toekomst uitgewerkt te worden; (c) Karma dat uit vorige levens is opgespaard en niet tot uitdrukking komt doordat het ontoepasselijk is voor het instrument dat het Ego op dat moment gebruikt of door de kracht van het Karma dat nu tot uitdrukking komt.

Stelling bij proefschrift van J.U. Jurva (RUG)

Naar het buitenland gaan verruimt de horizon, maar het is nog verruimender om met buitenlanders in eigen land te praten.

Een geschiedenis van God, Karen Armstrong, p. 15

In het Arabisch [is] het woord Allah (de hoogste naam voor God) grammaticaal mannelijk, maar het woord voor de goddelijke en ondoorgrondelijke wezenheid van God - al-dhāt - [is] vrouwelijk.


Diaghilev in het Groninger Museum

Het is niet vaak dat Hermes7 over kunst bericht, maar de tentoonstelling in het Groninger Museum over Diaghilev belooft even interessant te zijn als de Repin-tentoonstelling een paar jaar terug. Diaghilev was een Russische kunstliefhebber die talentvolle kunstenaars bij elkaar wist te krijgen en daarmee boeiende en uiteindelijk belangwekkende produkties wist te produceren op het gebied van muziek, ballet en toneel. De bekendste componist gestimuleerd door Diaghilev was Igor Stravinsky. Daarnaast werkte Diaghilev samen met bijvoorbeeld Pablo Picasso. De reden van deze korte aankondiging is de aanwezigheid van een theosofisch talent in deze groep: Nicholas Roerich. Samen met zijn vrouw richtte deze de Agni-yoga organisatie op. Zijn vrouw Helena vertaalde de Geheime Leer in het Russisch en samen verspreidden ze theosofie waar ze kwamen. In 1922 (of 1925, mijn bronnen spreken elkaar tegen) schilderde hij het in theosofische kringen beroemde schilderij: de boodschapper, waarvan gezegd wordt dat het H.P. Blavatsky voorstelt.

De folder van de tentoonstelling 'In Dienst van Diaghilev' in het Groninger Museum, vermeldt Roerich slechts een paar keer, maar bevat wel reprodukties van kostuums en schetsen voor kostuums van Roerich. Dit zal betekenen dat deze schetsen en kostuums in het museum te zien zijn, neem ik aan. De folder vermeldt verder dat Nichalas Roerich zich baseerde op Russische legenden, mythes en sprookjes (blz. 7) en dat Roerich en zijn collega's ervoor zorgden dat kostuums en decor meer een eenheid gingen vormen met de voorstelling.

Links (gevonden 7 februari 2005)

Bron

Groninger Museum Magazine, 17e jaargang, nr. 3 'In Dienst van Diaghilev', 11-12-2004 tot 28-03-2005. Het Groninger Museum is te vinden tegenover het centraal station in Groningen.

De zeven menselijke beginselen uit het werk van H.P. Blavatsky in het Nieuwe Testament

Henk J. Spierenburg, Theosofia, Juni 1992, p. 62

Drs. ing. H.J. Spierenburg is auteur van een aantal boeken en artikelen over H.P.Blavatsky’s denkbeelden.

Zoals aan een ieder in de theosofi­sche beweging bekend, vinden we in het werk van H.P. Blavatsky ze­ven menselijke beginselen. De bronnen van H.P.B. zijn vele en de namen waarmee zij die zeven beginselen noemt, zijn ook vele.

Naast de bekende termen uit het Sans­kriet, vinden we de beginselen ook door H.P.B. met Griekse namen genoemd. Aan­gezien het oude Grieks de taal is waarin het Nieuwe Testament aan ons is overgeleverd, vroeg ik mij af of die zeven menselijke beginselen daarin ook in die betekenis zou­den voorkomen. Na enig zoeken vond ik de bedoelde beginselen wel terug, maar soms in de vorm van een samenstelling. Maar dat doet H.P.B. ook heel vaak bij vergelijkin­gen, zie bijvoorbeeld The Secret Doctrine, I, blz.157.

Hieronder enige voorbeeld-teksten uit het Nieuwe Testament. Ik heb geprobeerd tek­sten te vinden die die termen op dezelfde wijze gebruiken.

Ãtman of Agathos

In The Key to Theosophy, blz. 96, stelt H.P.B. Ãtman tweemaal op die pagina gelijk aan het Griekse Agathon, 'Plato's Hoogste Godheid', zegt zij ook nog aldaar. De juiste wijze van schrijven is to Agathon of Agat­hos, maar dat is nu minder belangrijk.

In het Nieuwe Testament vinden we het woord een aantal malen. Bijvoorbeeld in Luk. 18:19, waar Jezus zegt: 'Waarom noemt U mij Agathos; niemand is Agathos dan één, God [Theos].' Vrijwel dezelfde tekst vinden we in Mark. 10:18 en in een iets andere vorm ook in Matt. 19:18.

Buddhi of Pneuma

Is in het stelsel van H.P.B. pneuma gelijk aan buddhi? In Isis Unveiled, I, blz. 401, noot *, stelt H.P.B. het Griekse nous gelijk aan het Griekse pneuma. In de volgende paragraaf vinden we een tekst van H.P.B. waarin zij zo duidelijk zegt dat manas en nous gelijk zijn, dat pneuma noodzakelijkerwijs buddhi, of buddhi-manas moet zijn. In H.P.B.'s Collected Writings, XII, diagram I, tegenover blz. 524, vindt men bij de cijfers 1 en 2 hoe men zich dat moet voor­stellen. Ook vinden we bij de bronnen van buddhi en manas, maha-buddhi en mahat, dezelfde structuur (zie Collected Writings, X, blz. 324). In het Nieuwe Testament wordt het beginsel pneuma in ieder geval gehanteerd als een hoger beginsel. Voorbeeld hiervan is Luk. 8:54-5, waar wordt gezegd: "'Kind sta op!" En haar pneuma keerde terug en zij stond dadelijk op...' Een ander voorbeeld vinden we in Luk. 23:46: 'En Jezus riep met luide stem: "Vader, in Uw handen beveel ik mijn pneuma." Dit zeggend, stierf hij.'

Manas of nous

Dat H.P.B. manas gelijk stelt aan nous wordt duidelijk uit haar Collected Writings, XII, blz. 353, noot *, waar zij zegt: 'Het Sanskriet woord manas... wordt bij voor­keur door ons gebruikt als het Griekse nous...' Zie hiervoor ook haar Key to Theo­sophy, blz. 356.

In I Cor. 2:16 vinden we: 'Want wie heeft de nous van de Heer [Kurios] genoeg ge­kend om Hem te begrijpen? Maar wij heb­ben de nous van Christus.' Een ander voor­beeld geeft Openb. 17:9, waar wordt ge­zegd: 'Hier komt de nous die wijsheid [So­phia] bezit van pas. '

Kãma-manas of phren

In The Key to Theosophy, blz. 360, stelt H.P.B. kãma-manas gelijk aan het Gnekse phren.

In het Nieuwe Testament wordt dit woord in I Cor. 14:20 als volgt gebruikt: 'Broe­ders, weest geen kinderen in Uw phren, maar wel in de boosheid; wordt in Uw phren volwassen.

Kãma-rũpa of thumos

Dat het Griekse thumos door H.P.B. gelijk wordt gesteld met het kãma-rũpa, wordt duidelijk uit Collected Writings, I, blz. 292 en The Key to Theosophy, blz. 96 en 367.

In het Nieuwe Testament wordt de term als volgt gebruikt (Openb. 14:8): 'En een andere, een tweede engel, volgde en sprak: "Gevallen is het grote Babylon, dat van de wijn van de thumos van zijn hoererij al de volkeren heeft doen drinken."

Prãņa of psyche

Vele malen noemt H.P.B. prãņa het leven, de nephesh uit Gen. 2:7. Die nephesh wordt door H.P.B. gelijk gesteld aan het Griekse psyche. In Isis Unveiled, I, blz. xli, zegt zij: '...de psyche of de nephesh van de Bijbel; het vitale beginsel of de adem van het leven...' 'Laten wij niet zijn nephesh dood­maken', zegt de originele tekst van... Gen. 37:21."

In het Nieuwe Testament vinden we een tekst waaruit evenzeer duidelijk wordt dat wat met prãņa gebeurt bepalend is voor het voortleven van de mens, bijvoorbeeld Luk.1 12:20: 'Maar God [Theos] sprak tot hem: "Gij dwaas, deze nacht eist men Uw psyche van U op; en wat U zich verworven heeft, wat zal daarmede gebeuren?'"

Linga-śarira of eikon

H.P.B. noemt het Griekse eikon niet direct als het linga-śarira, maar het is eenvoudig aan te tonen dat dit juist is volgens haar.

In The Theosophical Glossary, blz. 348, noemt H.P.B. het Hebreeuwse zelem als het linga-śarira.

In het Oude Testament vinden we in Gen. 1:27: 'En God [Elohim] schiep de mens [ha-Adam] naar zijn zelem, naar de zelem van God [Elohim] schiep hij hem: man en vrouw schiep hij hen.' In de Septuagint, de Griekse tekst van het Oude Testament, luidt deze tekst als volgt: 'En God [Theos] schiep de mens [anthropos] naar de eikon van God [Theos], mannelijk en vrouwelijk schiep hij hen.' Het Hebreeuwse zelem wordt dus ver­taald met eikon, het Griekse woord voor linga-śarira.

In het Nieuwe Testament vinden we in 1 Cor. 11:7: 'Want een man moet het hoofd niet dekken: hij is de eikon en de glorie van God [Theos]...'

Uit dit alles wordt wel duidelijk dat de zeven menselijke beginselen uit het werk van H.P. Blavatsky voorkomen in het Nieu­we Testament.


Einstein kon niet metselen

Weet je waarom Einstein geen muurtje kon metselen?
- Vertel, vertel! Ik heb geen idee.
Kan ik kort op antwoorden. hij had maar een steen - ein stein.


Het archief van Hermes7